मुखपृष्ठम् · ⬆ अलङ्कारः

उपमेयोपमा

लक्षणम्

विपर्यास उपमेयोपमा तयोः । (का०प्र० १०)
पर्यायेण द्वयोस्तच्चेदुपमेयोपमा मता । (सा०द० १०)

उपमेयोपमानयोः परस्परं विपर्ययेण उपमा – अ इव ब, ब इव अ । अतः तृतीयः सदृशः नास्ति इति व्यज्यते ।

उदाहरणानि

मुखं चन्द्र इव, चन्द्रो मुखमिव ।

कमलेव मतिर्मतिरिव कमला ... (का०प्र० १०)
लक्ष्मीः बुद्धिः इव, बुद्धिः लक्ष्मीः इव – उभे परस्परं सदृशे ।