उदात्तम्¶
लक्षणम्
उदात्तं वस्तुनः सम्पत् । महतां चोपलक्षणम् ॥ (का०प्र० १०)
लोकातिशयसम्पत्तिवर्णनोदात्तमुच्यते ।
यद्वापि प्रस्तुतस्याङ्गं महतां चरितं भवेत् ॥ (सा०द० १०)
द्विविधम् – लोकातिशायिन्याः समृद्धेः वर्णनम्; अथवा प्रस्तुतस्य अङ्गत्वेन महापुरुषाणां चरितस्य उल्लेखः ।
उदाहरणानि
यस्य प्रासादेषु रत्नप्रदीपैः एव निशायाम् अपि दिवसः ।
(समृद्धिवर्णनम्)
इयं सा पञ्चवटी, यत्र सीतया सह रामः न्यवसत् ।
(महतां चरितम् उपलक्षणत्वेन)